Obywatelska Rada Kultury- posiedzenie 27 stycznia 2012 01 lutego 2012
|
|
OBYWATELSKA RADA KULTURY, spotkanie 27 stycznia 2012, Teatr Polski; Prowadził Paweł Łysak
PODSUMOWANIE / STRESZCZENIE
Tematy
1. REGULAMIN i WŁADZE ORK
Rada przez aklamację przyjęła zaproponowany przez Wiesława Karpusiewicza i Karola Zamojskiego tekst regulaminu wewnętrznego ORK. Głosowanie poprzedziła gorąca dyskusja dotycząca kwestii zmniejszenia bądź zwiększenia „otwarcia” spotkań Rady na uczestników spoza niej. Członkowie stwierdzili, że Rada nie będzie się zamykać na widzów i postronnych obserwatorów. Aby zapobiec nieprecyzyjnym informacjom o pracach, Rada wydawała będzie po każdym posiedzeniu oficjalny komunikat dotyczący rzeczywistych efektów i przebiegu spotkania.
Dyskusja nad regulaminem obejmowała też kwestie dotyczące coraz większego zakresu obowiązków i uprawnień jakie przekazano Radzie. W tym świetle od regulaminu wymagano ustalenia zasad przeprowadzania głosowań (w tym quorum), częstotliwości spotkań, list obecności oraz ustalania terminów posiedzeń (co jest ważne ze względu na to, że pracujący społecznie członkowie Rady, wszyscy maja tez liczne zobowiązania zawodowe w swoich miejscach pracy).
|
|
Więcej…
|
Bydgoszcz mówi: Czas na Regionalne Forum Kultury. 21 stycznia 2012
|
Po spotkaniu Laboratorium MOK/MCK
Konieczność utworzenia jednoczącego kujawsko-pomorską kulturę Regionalnego Forum Kultury jest najważniejszym postulatem czwartkowego spotkania Laboratorium Żywej Kultury. Dyskutowano też o tożsamości Bydgoszczy i Torunia, bezsensownych przepisach torpedujących realizację projektów łączących różne miejscowości oraz o fakcie ignorowania „prowincji” przez centralne ośrodki miejskie województwa.
Laboratorium jest nową inicjatywą badawczą, działającą przy Miejskim Ośrodku Kultury w Bydgoszczy. Docelowo misją Lab-u jest inicjowanie, wypracowywanie i promowanie innowacyjnych praktyk w zakresie animacji kultury i edukacji kulturalnej oraz wspieranie procesu tworzenia obywatelskiego modelu zarządzania kulturą. W gorącej dyskusji brali udział przedstawiciele kultury bydgoskiej, toruńskiej i regionalnej, członkowie Obywatelskiej Rady Kultury w Bydgoszczy, radni miejscy i regionaliści. Dyskutowano głównie o tym, czy w przededniu powstania aglomeracji bydgosko-toruńskiej kultura w regionie jest gotowa do współpracy. Czy istnieją odpowiednie do tego narzędzia systemowe i rozwiązania prawne. No i co najważniejsze – czy jest w ogóle chęć do współpracy? Słowem „jak to zrobić by kultura w regionie zaczęła być motorem rozwojowym?”.
|
|
Więcej…
|
Spotkanie Rady 9.01.2012 21 stycznia 2012
|
|
OBYWATELSKA RADA KULTURY, spotkanie 9 stycznia 2012, Teatr Polski; Prowadził Karol Zamojski, spotkanie z udziałem prof. Wojciecha Kłosowskiego
PODSUMOWANIE - STRESZCZENIE
TEMATY SPOTKANIA:
1. REGULAMIN I ZASADY DZIAŁANIA RADY
ORK jako ciało zupełnie nowe, niemające odpowiednika w Polsce pracuje nad sformułowaniem wewnętrznych zasad organizacyjnych. Spotkanie z 9 stycznia br. również poruszyło ten temat, zwłaszcza w sferze koncepcji działania rady (ruch społeczny? organizacja pozarządowa?), jak i w kwestiach dotyczących przyjmowania nowych członków do składu Rady. Przypomnijmy, że zgodnie z założeniami, obecny skład ORK powołany został na okres 3 miesięcy, czyli około 15 lutego 2012 odbyć się powinny wybory uzupełniające. Między innymi dlatego, przedstawiciele Rady przygotowują w tej chwili wewnętrzny regulamin, wg którego ORK będzie funkcjonowała.
Streszczenie dyskusji
Dyskusja o zasadach działania Rady
|
|
Więcej…
|
Prezydent Bydgoszczy likwiduje Wydział Kultury oddając władzę Obywatelskiej Radzie. 05 stycznia 2012
|
|
Prezydent Rafał Bruski kontynuuje rewolucję w kulturze zapoczątkowaną przez Bydgoski Kongres Kultury z września 2011. Postanowił zlikwidować Wydział Kultury i Współpracy z Zagranicą, zaś prawa decyzyjne w sferze kultury miejskiej oddać bydgoskiej, Obywatelskiej Radzie Kultury. Tego jeszcze w Polsce nie było.
Biuro Kultury Bydgoskiej zajmie się zadaniami kulturalnymi, które realizuje miasto – informuje rzecznik prasowy prezydenta Piotr Kurek. I dodaje: – Istotną nowością w stosunku do wcześniej działającego Wydziału Kultury i Współpracy z Zagranicą jest zapis dotyczący współpracy BKB z Obywatelską Radą ds. Kultury na rzecz realizacji postanowień Bydgoskiego Paktu dla Kultury. Jest to efekt podpisania przez prezydenta Rafała Bruskiego Paktu dla Kultury.
Na czele BKB stanie Magdalena Zdończyk, która dotychczas była kierownikiem Referatu Kultury i Nauki i zajmowała się głównie współpracą z miejskimi jednostkami kultury, a także z kulturalnymi instytucjami wojewódzkimi, działającymi na terenie naszego miasta oraz współpracą ze stowarzyszeniami twórczymi.
Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski tak rekomenduje zmiany >>>
|
|
Więcej…
|
DWA MILIONY DO PRZODU. 05 stycznia 2012
|
|
Ile mamy pieniędzy na kulturę w Bydgoszczy w 2012 roku, jak finansować Rok Wyczółkowskiego i jak zmieniać regulaminy konkursów na miejskie dotacje w kulturze? To niektóre z tematów, jakie poruszyła podczas spotkania roboczego 21 grudnia w Teatrze Polskim bydgoska Obywatelska Rada Kultury. Rada powołała też wyspecjalizowane, zadaniowe zespoły robocze oraz odrzuciła propozycję rozpatrywania sprawy konkursu na nowego dyrektora BWA w Bydgoszczy.
Powołana do życia 14 listopada br. Rada, otrzymała od prezydenta Rafała Bruskiego prawo do wyrażania opinii i decydowania na każdy z tematów dotyczących miejskiej kultury. Ponad 30-osobowy zespół gromadzi przedstawicieli wszystkich stron świata kultury: animatorów kultury, dyrektorów instytucji, ludzi z pozarządówek, artystów, naukowców i radnych.
Na roboczym spotkaniu 21 grudnia Rada zajęła się kilkoma kluczowymi dla kształtu finansowania kultury bydgoskiej sprawami.
BUDŻET 2012 CZYLI 2 MILIONY DO PRZODU?
Spotkanie Rady rozpoczęło się od analizy projektu miejskiego Budżetu Kultury w Bydgoszczy na rok 2012, który został zwiększony o niebagatelną kwotę 2 223 796 zł w stosunku do 2011 roku. Większość tej sumy rozdysponowana została jeszcze przed powstaniem Rady. W przekazanym przez Wydział Kultury UM projekcie budżetowym czytamy, że dodatkowe 1 334 000 zł przekazano MOK (koszty utrzymania zespołu pałacowego w Ostromecku) i Muzeum Okręgowemu (koszty utrzymania Exploseum), dodatkowe 50 tys. trafiło do instytucji wojewódzkich, a dodatkowe 500 tys. przeznaczono na podniesienie środków na ochronę i konserwację zabytków.
Ostatecznie... >>>
|
|
Więcej…
|
Bydgoszcz wprowadza nowe standardy w kulturze polskiej. 07 grudnia 2011
|
W środę 7 grudnia 2011 został podpisany Bydgoski Pakt dla Kultury. Umowę wieńcząca prace Bydgoskiego Kongresu Kultury podpisały władze miasta i przedstawiciele Obywatelskiej Rady ds. Kultury.. To pierwsza w Polsce społeczna, oddolnie stworzona umowa, umożliwiająca artystom i animatorom kultury realne współzarządzanie kulturą miejską. Bydgoski Pakt ma szanse stać się przykładem wytyczającym nowe standardy w sferze rozwoju kultury w polskich miastach.
Pełny tekst Paktu
„Jako pierwsze z polskich miast podpisujemy takie porozumienie” – mówił przewodniczący Obywatelskiej Rady Kultury reżyser teatralny Paweł Łysak, podczas środowego podpisania paktu w sali obrad Rady Miasta. „Podpisujemy ten dokument w imieniu mieszkańców i dla mieszkańców. Adresatem naszych działań są przede wszystkim odbiorcy” – dodał.
Pakt jest pierwszą w Polsce umową społeczną dotyczącą zarządzania kulturą, w takiej skali oddającą realny wpływ na jej kształtowanie twórcom, teoretykom i animatorom życia kulturalnego. Prezydent Bydgoszczy i Rada Miasta zrzekli się w Pakcie świadomie, na rzecz strony społecznej, niektórych praw
|
|
Więcej…
|
Podpisujemy Pakt i rozmawiamy o promocji. 01 grudnia 2011
|
Nadchodzą dwa ważne dla kultury bydgoskiej dni. 6 grudnia w Cafe Pianola odbędzie się spotkanie Laboratorium Żywej Kultury MOK na temat promocji Bydgoszczy poprzez kulturę. Dzień później, 7 grudnia podpiszemy z prezydentem Rafałem Bruskim Bydgoski Pakt dla Kultury.
Bydgoszcz zaskakuje coraz bardziej tempem jakie nadała. Zmiany w kulturze bydgoskiej zaczynają być coraz szerzej dostrzegane w kraju. Widać to chociażby po tym, że ogólnopolski ruch Obywatele Kultury zorganizował swoje pierwsze wyjazdowe seminarium poza Warszawą właśnie nad Brdą (w ostatni piątek) zaś Korporacja HaArt! dzisiaj organizuje ogólnopolską premierę pierwszej polskiej powieści smartfonowej właśnie w Cafe Pianola. Z kolei organizatorzy przyszłorocznego, krakowskiego kongresu kultury zwrócili się z zapytaniem o użyczenie im terminu "stolik tematyczny" wypracowanego przez Bydgoski Kongres Kultury. Kraków właśnie na wzór BKK chciałby zbudować schemat swoich obrad.
Rozpędu nabiera również Laboratorium Żywej Kultury, nowa inicjatywa prowadzonego przez Marzenę Matowską MOK-u (który już niedługo zmienia nazwę na Miejskie Centrum kultury "Orzeł").
Właśnie w ramach Laboratorium odbędzie się
|
|
Więcej…
|
7 grudnia podpisujemy Pakt dla Kultury Bydgoskiej! 29 listopada 2011
|
Wieczorem we wtorek 28 listopada, po raz drugi obradowała Obywatelska Rada ds. Kultury. Dzięki zawartemu z władzami miasta porozumieniu Rada oficjalnie wskazała dzień 7 grudnia jako termin podpisania Paktu dla Kultury Bydgoskiej. Pakt będzie dokumentem, który ustali zasady tworzenia Masterplanu dla Kultury Bydgoskiej.
30 września zakończył się Bydgoski Kongres Kultury. Organizatorzy BKK, prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski, przewodniczący Rady Miasta Roman Jasiakiewicz i setki ludzi bydgoskiej kultury, sztuki i nauki podpisali Deklarację Końcową Kongresu. Zawarto w niej zapewnienie ze strony władz miasta, że wraz ludźmi Kongresu wypracują porozumienie, dzięki któremu będzie można przygotować strategię dla kultury Bydgoszczy. Porozumienie to nazwano Paktem dla Kultury Bydgoskiej.
Formułowanie treści Paktu trwało blisko 2 miesiące. W tym czasie dokonano podsumowania wyników Kongresu, zebrano postulaty "stolików" Kongresowych (czyli kręgów tematycznych) oraz setki postulatów nadesłanych przez bydgoszczan. Odbyło się kilka spotkań po-kongresowych. Utworzono też społeczną Obywatelską Radę ds. Kultury - pierwszą taką w Polsce. Dopiero po tych wszystkich, niezbędnych działaniach rozpoczęto formułowanie treści Paktu. Dlatego też, wcześniej podawana jako moment podpisania Paktu, data 30 listopada musiała zostać przesunięta o tydzień. Pakt jest bowiem szczegółowym dokumentem, w którym obie strony - władze i strona społeczna - zawierają szczegółowe wskazania dotyczące sposobu pisania oraz zawartości Masterplanu. Jako taki wymaga dokładnych konsultacji.
Podpisanie Paktu otworzy drogę do ostatniego etapu prac na rzecz rewolucji w kulturze bydgoskiej. Ostatecznym efektem działań będzie bowiem Masterplan dla Kultury Bydgoskiej. Dokument ten zawierać będzie strategię rozwoju kultury w Bydgoszczy na najbliższe lata, wskaże najważniejsze kierunki rozwoju i postawi miasto w awangardzie zmian w kulturze polskiej.
Tworzenie ostatecznej wersji Masterplanu potrwa zapewne do jesieni 2012. Dzięki temu ma on szansę zostać wdrożony od początku roku 2013.
|
Raport z pola walki. 21 listopada 2011
|
25 listopada w Bydgoszczy spotkają się twórcy kongresów kultury, które miały miejsce w Polsce jesienią lub zaczną się lada dzień. Przedstawiciele środowisk Bydgoszczy, Lublina, Warszawy i Poznania będą dyskutowali w ramach seminarium "Miasto kultury czy miasto kulturalne?". Organizatorami spotkania są Narodowe Centrum Kultury i Collegium Civitas.
Co będzie tematem debaty? Przede wszystkim, zgodnie z podtytułem "Kultura jako płaszczyzna mobilizacji społecznej i obywatelskiej w polskich metropoliach" uczestnicy spróbują zanalizować zmiany jakie przyniosły miastom starania o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury i jesienne kongresy kultury. Bydgoski Kongres Kultury, łódzki Regionalny Kongres Kultury, warszawski Ruch Obywateli Kultury, działalność Sztabu Antykryzysowego i zbliżający się Kongres Kultury w Poznaniu, Kongres Kultury Partnerstwa Wschodniego w Lublinie to tylko kilka przykładów społecznego ożywienia w polskich metropoliach, do którego pretekstem stała się kultura.
|
|
Więcej…
|
Mamy Obywatelską Radę ds. Kultury 14 listopada 2011
|
Dzisiaj, 14 listopada 2011 roku w Bydgoszczy powołano do życia Obywatelską Radę ds. Kultury. Jesteśmy pierwszym miastem w Polsce, któremu udało się powołać takie, niezależne i społeczne ciało doradcze skoncentrowane na kulturze. I co ważne wydarzyło się to przy całkowitej akceptacji władz miasta.
Przytaczamy w całości tekst dokumentu powołującego do życia ORK.
AKT POWOŁANIA OBYWATELSKIEJ RADY DS. KULTURY
Powszechne i aktywne uczestnictwo w kulturze jest jednym z najważniejszych czynników rozwoju społecznego i ekonomicznego naszego miasta, a stan i dostęp do kultury mają ścisły związek z jakością życia jego mieszkańców. Wierzymy głęboko, że kultura może w przyszłości stać się kołem zamachowym rewitalizacji i rozwoju Bydgoszczy.
|
|
Więcej…
|
Skąd wziąć pieniądze na kulturę - debata. 10 listopada 2011
|
|
We wtorek, 15 listopada, zapraszamy na debatę będącą postscriptum do Bydgoskiego Kongresu Kultury.
„Przejrzyste zasady finansowania kultury” to pierwsza z serii po-kongresowych debat, realizująca postulat zgłaszany podczas kongresu przez wiele środowisk i stolików - wypracowania zasad przydzielania środków na działania kulturalne. Dotyczy to zarówno konkursów ofert jak i wszelkich innych, pozakonkursowych metod przekazywania środków na finansowanie działań kulturalnych, w tym na promocję zdarzeń kulturalnych.
|
|
Więcej…
|
W Bydgoszczy powstaje Obywatelska Rada ds. Kultury 10 listopada 2011
|
Coraz bliżej podpisania Bydgoskiego Paktu dla Kultury, coraz więcej konkretów wyłania się z prac wokół jego formułowania. 3 listopada odbyło się w Teatrze Polskim spotkanie, na którym zadecydowano o powołaniu do życia społecznej, Obywatelskiej Rady ds. Kultury. Jej utworzenie zasugerował podczas Bydgoskiego Kongresu Kultury prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski.
Prezydent Bruski swoją propozycję sformułował podczas podpisywania Deklaracji Końcowej Kongresu. Zadeklarował, że z zadowoleniem przyjąłby powołanie przez środowiska skupione na Kongresie społecznego ciała mogącego nieformalnie doradzać władzom miejskim w sprawach związanych z kulturą. Uczestnicy czwartkowego spotkania w odpowiedzi na tę propozycję podjęli się utworzenia takiej rady.
Podjęto decyzję, że
|
|
Więcej…
|
Piszemy Bydgoski Pakt dla Kultury. 31 października 2011
|
Zgodnie z obietnicami, Bydgoski Kongres Kultury kontynuuje prace. Podczas spotkania w Teatrze Polskim, które odbyło się 28 października podjęto decyzję o spisaniu tekstu Bydgoskiego Paktu dla Kultury oraz zaproponowano rozwiązania, które zostaną w nim zapisane.
Przypomnijmy, że podpisanie Paktu było głównym postulatem zakończonych 30 września obrad Kongresu. W ostatni piątek uczestnicy otwartego spotkania po-kongresowego potwierdzili wolę podpisania Paktu do dnia 30 listopada bieżącego roku.
Pakt stanie się podwaliną dla tworzenia Masterplanu dla Kultury Bydgoskiej. W treści Paktu znajdą się
|
|
Więcej…
|
Podpisano Deklarację Końcową Kongresu 30 września 2011
|
Trzy dni, trzy wykłady specjalne, pięć głównych paneli dyskusyjnych, sześć prezentacji wyników badań kultury w Bydgoszczy, obrady 25 stolików tematycznych, kilkadziesiąt wydarzeń artystycznych i naukowych towarzyszących Kongresowi. Tak BKK wygląda w liczbach. Do tego dochodzą dziesiątki publikacji prasowych, setki godzin dyskusji o kulturze prowadzonych w całym mieście. No i deklaracja końcowa.
Pełne podsumowanie Bydgoskiego Kongresu w dniu jego zakończenia nie jest możliwe. Debaty, obrady stolików otworzyły zbyt wiele tematów, których zamknięcie będzie wymagało wielomiesięcznych dyskusji, rozmów, spotkań i poważnych decyzji. Samych postulatów zmian w kulturze, złożonych przez stoliki tematyczne jest blisko 200.
Największym osiągnięciem Kongresu jest rozpoczęcie debaty.
|
|
Więcej…
|
Po pierwszym dniu Kongresu 28 września 2011
|
"Robocop w operze", tak zatytułowała swój tekst o pierwszym dniu BKK Emilia Iwanciw z Gazety Wyborczej. Wszystkie bydgoskie media relacjonowały otwarcie Kongresu i liczne wydarzenia towarzyszące.
"Mam nadzieję, że dzięki temu kongresowi będzie możliwe kreowanie przyszłości" - mówił prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski. Pierwszy dzień kongresu pokazał różnice w podejściu do kultury wśród niektórych jej twórców i odbiorców. Pisze Iwanciw. "Otworzyliśmy co najmniej kilkanaście puszek pandory" - podsumowywał panele dyskusyjne prowadzący je wraz z Karolem Zamojskim, Jarosław Jaworski.
|
|
Więcej…
|
Łamanie konwencji gatunków muzycznych 28 września 2011
|
Totalnie nieszablonowy panel dyskusyjny rusza w czwartek o 18:30 na WSG. "Łamanie konwencji gatunków muzycznych, innowacja w muzyce", to dyskusja o tym, czy warto robić oryginalne projekty, o szansach, jakie daje innowacyjne podejście do muzyki i sztuki, jak również o zagrożeniach płynących z takich działań.
Goście także wyjątkowi: dr Patryk Gałuszka z Łodzi, specjalizujący się w mrocznych tematach muzyki w sieci, Jan Świerkowski i Tomasz Cebo z najciekawszego bez dwóch zdań projektu artystyczno-naukowego ostatnich lat w Polsce - Instytutu B61 zrodzonego w Toruniu, Hubert Wińczyk z Poznania - artysta dźwiękowy, performer, cyklista, twórca video art, aktor Teatru Strefa Ciszy; Renata Pałys ( All Sounds Allowed) z Wrocławia, Tomasz Sikora i Marek Otwinowski z fenomenalnej gruopy Karbido oraz Tomasz Pawlicki.
Paneliści zaprezentują przykłady swoich nowatorskich projektów, świeże podejście do muzyki i do łączenia jej z innymi dziedzinami sztuki w niekonwencjonalny sposób. |
Bydgoski Kongres Kultury również w Drukarnii 27 września 2011
|
Wszyscy dla kultury! W nasz Kongresu włącza się również Dom Mody Drukarnia, stały Partner bydgoskiej kultury. Będą koncerty, akcje artystyczne i debata.
Na placu Centralnym w dniach 28-30.09. zagości projekt pod nazwą „Drukarnia Street Art'u”, który umożliwi młodym artystom pokazanie szerszej publiczności swojej sztuki miejskiej. W czwartek o 18.30 Dom Mody zaprasza również na koncert muzyki dawnej w wykonaniu zespołu INOVROCLAVIENSIS. W planach również dyskusja „Biznes a kultura”. Warto wybrać się w te dni do DM Drukarnia przy ul. Gdańskiej.
Konkretne daty i godziny wydarzeń w i przed Drukarnią znajdziecie w dziale PROGRAM.
|
Boni pisze do Kongresu 27 września 2011
|
Minister Michał Boni przesłał do nas dziś po południu list z ciepłymi słowami poparcia dla Bydgoskiego Kongresu Kultury. To, po Ministrze Kultury Bogdanie Zdrojewskim, kolejny polityk z najwyższej półki, który wspiera bydgoski Kongres. Musi się nam udać!
"Jestem głęboko przekonany, że Kongres będzie stanowić okazję do wypracowania perspektywicznego programu rozwoju kultury, który stanie się się ważną i integralną częścią Strategii Rozwoju Bydgoszczy" - napisał w liście przewodniczący Komitetu Stałego Rady Ministrów, jeden z najbliższych doradców premiera Tuska. W skierowanym na ręce przewodniczącego Kongresu Pawła Łysaka piśmie, Boni podkreśla, że podziela pogląd organizatorów BKK "że powszechne i aktywne uczestnictwo w kulturze jest istotnym czynnikiem rozwoju społecznego i ekonomicznego obywateli, a stan i dostęp do kultury mają związek z jakością życia". Dodaje też: "Mobilizacja środowisk ludzi kultury na rzecz poprawy sytuacji sektora kultury - jakim niewątpliwie są obrady Bydgoskiego Kongresu - jest źródłem mojej osobistej satysfakcji".
Dziękujemy. |
Nowe filmy BKK na YouTube 24 września 2011
|
Niezmordowany Krzysztof Nowicki z grupy Koloroffon realizuje kolejne filmy przybliżające nam projekty powiązane z Bydgoskim Kongresem Kultury.
Na naszym kanale YouTube pojawiły się dziś kolejne trzy. Miłego oglądania.
* Co Rock Bydgoszcz Festiwal - Rebel Music BDG
* Uniwersytecka Akademia Sztuk UTP
* Bydgoszcz Fotogeniczna - Marek Noniewicz
|
Oficjalnie - Program voila! 21 września 2011
|
Oficjalnie zapraszamy do zapoznania się z jak najbardziej oficjalnym programem Bydgoskiego Kongresu Kultury. Już 28 września rozpoczyna się bezsprzecznie najważniejsze w ciągu ostatnich lat wydarzenie kulturalne w regionie kujawsko - pomorskim. I nie chodzi tu o rozmiar, ale znaczenie. Kongres może stać się punktem zwrotnym we współczesnej historii Bydgoszczy. Może też wywalczyć dużo dla rozwoju kultury innych miast Kujaw i Pomorza.
Program znajdziecie pod linkiem PROGRAM
Te trzy wrześniowe dni będą dla Bydgoszczy i jej środowisk kreatywnych bardzo ważne.
|
|
Więcej…
|
|
|
